صادرات کالاها و خدماتی است که در یک کشور تولید و در کشور دیگر به خریداران فروخته می شود. صادرات، همراه با واردات، تجارت بین المللی را تشکیل می دهند. کشورها به جای محصور کردن خود در مرزهای جغرافیایی خود، اغلب عمداً به دنبال بازارهای خارجی در سراسر جهان برای تجارت هستند و به درآمد و فرصت های مبادلاتی بیشتری دست می یابند.

نکات کلیدی

•    صادرات به محصول یا خدماتی اطلاق می شود که در یک کشور تولید شده و به خریدار در خارج از کشور فروخته می شود.
• صادرات یکی از قدیمی ترین اشکال انتقال اقتصادی است و در مقیاس وسیع بین کشورها اتفاق می افتد.
•    صادرات می تواند فروش و سود شرکت را افزایش دهد و حتی ممکن است فرصتی برای تصاحب سهم قابل توجهی از بازار جهانی باشد.
•    شرکت هایی که صادرات سنگینی دارند معمولاً در معرض ریسک مالی بالاتری قرار دارند.
•    در سال 2022 (آخرین اطلاعات)، جهان نزدیک به 31.34 تریلیون دلار کالا و خدمات صادر کرد که در راس آنها چین (3.7 تریلیون دلار صادرات) قرار داشت.

صادرات چیست؟

صادرات برای اقتصادهای مدرن بسیار مهم است زیرا به مردم و شرکت ها بازارهای بیشتری را برای کالاهایشان ارائه می دهد. یکی از کارکردهای اصلی دیپلماسی و سیاست خارجی بین دولت ها، تقویت تجارت اقتصادی، تشویق صادرات و واردات به نفع همه طرف های تجاری است.

قراردادهای صادراتی اغلب به شدت استراتژیک هستند، با کشورهایی که برای اطمینان از اینکه کشورشان نه تنها می تواند کالاهای مورد نیاز خود را از طریق واردات دریافت کند، بلکه می تواند کالاها را برای درآمد داخلی بیشتر از طریق صادرات توزیع کند، توافق نامه هایی را مبادله می کنند.

همچنین، در نظر بگیرید که چگونه دولت ها ممکن است از صادرات به عنوان اهرمی بر موقعیت های سیاسی استفاده کنند. در واکنش به جنگ در اوکراین، کاخ سفید با صدور فرمان اجرایی واردات و صادرات برخی کالاها به روسیه و از روسیه را ممنوع کرد.

شرکت ها اغلب خالص صادرات خود را اندازه گیری می کنند که کل صادرات آنها منهای کل واردات آنها است. از آنجایی که صادرات خالص جزئی از تولید ناخالص داخلی (GDP) یک کشور است، صادرات عاملی در تعیین رفاه مالی و اقتصادی یک کشور است.

کالاها ممکن است از طریق صادرات مستقیم یا صادرات غیر مستقیم ارسال شوند. صادرات مستقیم مستلزم همکاری مستقیم با واردکننده است. شرکت صادر کننده کلیه ارتباطات مشتری را انجام می دهد. در نتیجه هزینه واسطه را پرداخت نمی کنند.

از آنجایی که روش صادرات مستقیم ممکن است به تیم هایی با دانش تخصصی نیاز داشته باشد، بسیاری از شرکت ها برای تسهیل صادرات غیرمستقیم با شخص ثالث قرارداد منعقد می کنند.

 مراحل کلی صادرات

1. انتخاب محصول ،تحقیقات بازار و تعیین اهداف توزیع

• انتخاب محصول، انتخاب بازارهای هدف، روش های صادرات و کانال ها
•  تعیین اهداف بازار خارجی بر اساس قیمت گذاری و شرایط

2. مقررات تجارت

• بررسی مقررات و الزامات صادرات
•  مقررات و الزامات واردات خارج از کشور
•  ثبت اختراع، علامت تجاری و حق چاپ

3. ایجاد سرنخ

•  سرچ و یافتن خریداران علاقه مند خارج از کشور
•  بررسی پیشینه خریدار از ECIC و / یا بانک ها و یا صندوق ضمانت صادرات در ایران یا حتی بررسی پیشینه آن ها از طریق سایت های اعتبار سنجی داخلی آن کشور ها

4. قیمت دهی و شرایط دیگر از اعم از دریافت پیش پرداخت، نحوه ی دریافت پیش پرداخت و اینکوترمز

•  ارائه پیشنهادات و پیشنهادات برای خریداران بالقوه
•  هزینه ها، قیمت ها و پیش فاکتورها و شرایط فروش
• نحوه ی دریافت پول
• مشخص کردن اینکوترمز

5. قرارداد فروش

•  تایید قرارداد فروش و شرایط معامله مانند شرایط پرداخت

6. اجرای قرارداد

•  تولید یا تامین کالا
•  بسته بندی و برچسب زدن
•  ترتیب حمل و نقل
•  تهیه اسناد صادراتی
•  تنظیم بیمه در صورت لزوم

7. ترخیص کالا از گمرک

•  تنظیم اظهارنامه صادراتی و درخواست مجوز صادرات در صورت لزوم

8. دریافت مانده حساب (بسته به نحوه ی دریافت پول این مرحله مشخص میشود به صورت کلی توجه داشته باشید محموله ای را بدون تسویه حساب برای مشتری خارجی ارسال نفرمایید)

 با رعایت شرایط پرداخت مندرج در قرارداد فروش، صادرکننده باید مدارک مورد نیاز را جهت پرداخت به اشخاص ذیربط ارائه کند.

این موارد بیانگر مراحل کلی صادرات میباشد و قطعا صادرکردن کالا از ایران به سایر کشور ها دارای جزییات بسیار زیادی دیگری است که باید به آن ها توجه ویژه شود و از مشاوره های افراد امین در این حیطه استفاده شود تا جلوگیری کند از خسارت های احتمالی.

در بسیاری از موارد، یک کشور برای درک نیازهای تقاضا برای محصولات خاص با کشور دیگری شریک می شود. به جای تولید کورکورانه کالا و امید به خریدار بین المللی، فرآیند صادرات اغلب با دریافت سفارش کشور سازنده آغاز می شود.

کشور صادرکننده اغلب باید ترخیص مناسب از کشور خود برای صادرات کالا دریافت کند. این اغلب با اخذ مجوز صادرات یا رعایت سایر الزامات خاص کشور انجام می شود.

مراحل صادرات معمولاً مستلزم حل و فصل چندین مورد مالی از قبل است. اولاً، صادرکننده ممکن است در صورت لزوم از واردکننده اعتبار اسنادی یا پیش پرداخت دریافت کند. این تضمین می‌کند که صادرکننده می‌تواند اعتماد بیشتری به معامله داشته باشد و پس از صادرات غرامت برای کالا دریافت خواهد کرد.

همچنین صادرکننده و واردکننده نرخ مبادله کالاهای صادراتی را تعیین می کنند. در این مرحله، اغلب پیش فاکتور یا پروفرما اینویس یا PI صادر و پیش پرداخت دریافت میشود و فرایند تولید یا آماده سازی کالا انجام میشود. با آماده شدن سفارش، اسناد رسمی از جمله مجوز صادر شده توسط کشور واردکننده، اسناد مالی مانند بارنامه و اسناد حمل و نقل آماده میشود و بر اساس توافق صورت گرفته توسط واردکننده و صادرکننده درباره نحوه ی دریافت مانده حساب اسناد با واردکننده در مقابل دریافت مانده حساب مبادله می شود. هماهنگی های لازم با شرکت حمل براساس اینکوترمز مورد معامله طرفین یا بر عهده صادرکننده است یا واردکننده یا در بعضی مواقع تا جایی با صادرکننده و از جایی به بعد با واردکننده است. این اسناد یا به صورت فیزیکی با اسکن آنها برای واردکننده ارسال می شود.

موانع تجاری و سایر محدودیت ها

مانع تجاری شامل هر قانون، مقررات، سیاست یا رویه دولتی است که برای محافظت از محصولات داخلی در برابر رقابت خارجی یا تحریک مصنوعی صادرات محصولات داخلی خاص طراحی شده است.

رایج‌ترین موانع تجارت خارجی، تدابیر و سیاست‌های تحمیلی دولت است که مبادلات بین‌المللی کالاها و خدمات را محدود، ممانعت می‌کند یا مانع می‌شود

موانع تجاری، شرکت‌های صادرکننده را با مجموعه‌ای از چالش‌ها مواجه می‌کند. احتمالاً هزینه‌های اضافی محقق می‌شود، زیرا شرکت‌ها باید منابع قابل توجهی را به تحقیق در مورد بازارهای خارجی و اصلاح محصولات برای برآورده کردن تقاضا و مقررات محلی اختصاص دهند.

شرکت هایی که صادرات می کنند معمولاً در معرض درجه بالاتری از ریسک مالی هستند. روش‌های وصول پرداخت، مانند حساب‌های باز، اعتبار اسنادی، پیش‌پرداخت و محموله، ذاتاً پیچیده هستند و پردازش آن نسبت به پرداخت‌های مشتریان داخلی بیشتر طول می‌کشد.

مزایا و معایب صادرات

مزایا

شرکت ها به دلایل مختلف محصولات و خدمات را صادر می کنند. اگر کالاها بازارهای جدیدی ایجاد کنند یا بازارهای موجود را گسترش دهند، صادرات می تواند فروش و سود را افزایش دهد. آنها حتی ممکن است فرصتی برای تصاحب سهم قابل توجهی از بازار جهانی باشند. شرکت هایی که صادر می کنند با تنوع بخشیدن به بازارهای مختلف، ریسک تجاری را گسترش می دهند.

صادرات به بازارهای خارجی اغلب می‌تواند هزینه‌های هر واحد را با استفاده از صرفه‌جویی در مقیاس کاهش دهد. در نهایت، شرکت هایی که به بازارهای خارجی صادرات می کنند، دانش و تجربه جدیدی به دست می آورند که ممکن است امکان کشف فناوری های جدید، شیوه های بازاریابی و بینش رقبای خارجی را فراهم کند.

معایب

برای صادرات کالا، کشورها ممکن است نیاز به هزینه های حمل و نقل بالا و خطر از دست دادن به دلیل حمل و نقل کالا داشته باشند. اگر مالکیت کالا تا زمان دریافت کالا به خریدار منتقل نشود، این امر ممکن است صادرات را برای صادرکننده خطرناک کند.

به دلیل محدودیت های لجستیکی و اقتصادی، کسب و کارهای کوچک و متوسط ​​یا دولت ها ممکن است در صادرات کالا با مشکل مواجه شوند. علاوه بر این، شرکت‌های کوچک‌تر اغلب پرسنل داخلی مورد نیاز برای نظارت بالقوه مقررات تجارت بین‌المللی را ندارند.

صادرات کالا برای شرکت های بزرگتر با منابع بیشتر برای جستجوی این بازارهای خارجی بسیار رایج است.

در نهایت، صادرات به کشورهای خارجی ممکن است منجر به ریسک ارزی شود. بسته به توافقات نرخ ارز در زمان عقد قرارداد، ارزش یک ارز خارجی ممکن است بدتر شود و بر صادرکننده تأثیر منفی بگذارد.

زمانی را در نظر بگیرید که یک ارز در برابر ارز دیگر تقویت می شود. اگر قرار باشد به صادرکننده به ارزی پرداخت شود که ارزش آن کاهش یافته است، صادرات آنها ممکن است کاهش یابد. این کاهش ارزش ممکن است بر اساس تعرفه های تعرفه یا کاهش قیمت های صادراتی نیز رخ دهد.

انواع صادرات: مستقیم، غیر مستقیم و کنسرسیومی

به عنوان راهی برای غلبه بر بی ثباتی های بازار داخلی، امکان صادرکننده شدن یک شرکت و ورود به بازار بین المللی وجود دارد.

با این حال، بسیاری از شرکت‌ها تجربه ندارند یا نمی‌دانند چگونه فعالیت خود را در تجارت خارجی آغاز کنند و به واسطه‌هایی در این عملیات نیاز دارند که برخی از فعالیت‌های خاص را برای نتیجه‌گیری صادرات یاری یا مراقبت کنند.

در تجارت خارجی، چندین شریک مداخله گر وجود دارند که در هر مرحله از عملیات تخصص دارند یا به دلایل استراتژیک ترجیح می دهند همه مراحل را از ابتدا تا انتهای فرآیند هماهنگ کنند.

تقسیم مسئولیت ها در عملیات بین بازیگران باعث افزایش تمرکز بر هر شرکت با توجه به تخصص آن می شود، اما مسئولیت عملکرد صحیح عملیات نیز مشترک است و لازم است از قبل عملیات را مطالعه کرده و مراحل را به خوبی تعریف کنیم. گرفته شده، همیشه در انتظار این است که مشتری برای سفارشات بیشتر بازگردد.

برای درک بهتر سناریوهای مختلف، در اینجا سه ​​نوع صادراتی را که یک صادرکننده می‌تواند در آن مناسب باشد، نقل و تفکیک می‌کنیم: صادرات مستقیم، غیر مستقیم و کنسرسیومی.

 صادرات مستقیم چیست؟

صادرات مستقیم زمانی اتفاق می‌افتد که تولیدکننده محصول صادراتی نیز مستقیماً مسئول رویه‌های تجارت خارجی برای ارسال کالا به خارج از قلمرو ملی باشد. این نوع صادرات دارای عمودی شدن خدمات است که در آن تولیدکننده مسئولیت صادرات، تجاری سازی، مذاکره قیمت و نگهداری برند در بازار بین المللی را بر عهده دارد.

صادرات مستقیم چگونه است؟

ساخت و در دسترس بودن محصول اولین گام در تعریف هزینه های تولید و تدارکات است که باید در محاسبه قیمت و برآورد سود شرکت جبران شود. پس از آن، اگر بازار خارجی تلفیقی با سفارشات مکرر وجود نداشته باشد، باید بر روی بازاریابی محصول کار کرد تا مشتریان جدید پیدا شود. با اینکوترمز و قیمت تعریف شده با شرایط پرداخت که با واردکننده مذاکره می شود، صادرکننده باید اسناد حمل و نقل را برای رویه های صادرات محصول صادر کند و ارزش تجاری سازی را دریافت کند.

در این مراحل می توان به ترتیب برای حمل و نقل بین المللی و ترخیص کالا از گمرک پشتیبانی کارگو و کارگزاران باربری را داشت.

با توجه به نوع محصول یا خدمات صادراتی، ارائه خدمات پس از فروش به واردکننده الزامی خواهد بود و صادرکننده باید مطابق آن را رعایت کند.

مزایا و معایب

حفظ کیفیت محصول چه در ساخت و چه در حرکت لجستیکی با توجه به شرایط لازم برای محصول صادراتی به عنوان یک مزیت بزرگ برجسته می شود.

از آنجایی که تنها مسئولیت صادرات بر عهده این شرکت است، می توان با تعریف آزاد قیمت با واردکننده، جدول قیمت بازار را ثابت نگه داشت. با توجه به این مسئولیت، باید کلیه هزینه های فوق العاده و ثابت برای نگهداری عملیات را نیز متقبل شود.

این شرکت را به کسب دانش صادرات سوق می دهد و تیمی از کارمندان را با تجربه لازم برای انجام عملیات حفظ می کند.

از سوی دیگر، اگر هزینه های نگهداری تیم از انتظارات فراتر رود و مستقیماً بر هزینه عملیات تأثیر بگذارد، این می تواند بر قیمت محصول تأثیر بگذارد و عملیات را از نظر تجاری غیرممکن کند.

صادرات غیر مستقیم چیست؟

صادرات غیرمستقیم یک سیستم صادرات افقی است که در آن حداقل دو عامل واسطه در عملیات حضور دارند: یک تولیدکننده که مسئولیت تامین محصول را بر عهده دارد و یک صادرکننده تجاری (شرکت بازرگانی) که صادرات را انجام می‌دهد.

در این روش، هر نماینده مسئول مرحله ای از فرآیند است، از جابجایی محصول تا خروج واقعی محموله از کشور مبدا.

صادرات غیر مستقیم چگونه است؟

سازنده فقط مسئول ساخت و دفع محصول خواهد بود. پس از آماده شدن برای صادرات، باید کالا را به یک شرکت تجاری صادرکننده بفروشید که مراحل صادرات را پیگیری می کند. شرکت بازرگانی صادرکننده قیمت را با واردکننده علاقه‌مند مذاکره می‌کند و همچنین ممکن است مسئول جذب مشتریان جدید باشد، زیرا آنها بیشترین علاقه را به حفظ رابطه تجاری با محصولی که در اختیار شراکت قرار می‌دهند، هستند.

تمامی مراحل ترخیص کالا، تماس با نمایندگی های باربری و واردکنندگان توسط بازرگانی صادرکننده انجام می شود که مسئولیت در دسترس قرار دادن اسناد صادراتی و پرداخت هزینه های لجستیکی برای اجرای صادرات را بر عهده دارد.

مزایا و معایب

این یک مزیت بزرگ برای هر نماینده واسطه است که بتواند دانش خود را تنها تا حدی که به شما بستگی دارد متمرکز کند. این همکاری تولید دانش را از طریق به اشتراک گذاری خدمات فراهم می کند و تولید کننده را با رویه های صادراتی آشنا می کند.

حفظ قیمت را می توان با قراردادهای تجاری انجام داد، اما از آنجایی که هزینه های مربوط به مواد اولیه و غیره می تواند غیرقابل پیش بینی باشد، بازرگانی صادرکننده کنترل زیادی بر قیمت ندارد.

از آنجایی که نیازی به تحمل هزینه نگهداری تیمی متشکل از کارمندان با تجربه در تجارت خارجی نیست، تولید کننده می تواند اهداف مالی و استراتژیک خود را بر آنچه که بهترین انجام می دهد متمرکز کند.

صادرکننده تجاری از آنجایی که ساخت محصول را در حیطه کاری خود ندارد، می‌تواند فرصتی برای به اشتراک گذاشتن مشاوره با مشتری و سود حاصل از عملیات، تحریک فروش در بازار و متعادل کردن تراز تجاری داشته باشد.

صادرات کنسرسیومی چیست؟

در این نوع روش حضور عوامل واسطه بیشتری در عملیات وجود دارد. تولید کننده منحصر به فرد نیست و برای انجام سفارشات خاص، کالا را با همکاری سایر تولیدکنندگان تجمیع می کند.

این زمانی اتفاق می افتد که سازنده به تنهایی توانایی یا سطح خدمات را برای انجام سفارش درخواستی نداشته باشد.

صادرات کنسرسیومی چگونه است؟

از سفارش داده شده، شرکت هایی از همان منطقه در ترتیبات تولیدی محلی گرد هم می آیند تا سود ببرند و فروش خود را تحریک کنند.

هر شرکت مسئولیت ساخت و در دسترس بودن کالای تحت مسئولیت خود را بر اساس شرایط مذاکره بر عهده خواهد داشت.

مزایا و معایب

در صورتی که شرکت هیچ تجربه ای در زمینه تجارت خارجی نداشته باشد، می توان از طریق این تماس با کسب دانش فنی، امکان انعطاف بین سایر روش های صادراتی را تقویت کرد.این گزینه ممکن است امکان برآورده کردن سفارشات صادراتی بزرگتر و افزایش قدرت مذاکره با کسانی که در این عملیات شرکت دارند را فراهم کند.

از آنجایی که عوامل زیادی در این عملیات دخیل هستند، مسئولیت و سطح اعتماد به تامین کنندگان باید بیشتر باشد

فرصتی برای معرفی محصول در بازار بین المللی وجود دارد. این امر همچنین باعث تقویت محصول در بازار داخلی می شود، زیرا وضعیت یک محصول قابل بین المللی شدن را به دست می آورد، یعنی با سطح کیفیت ثابت شده در بازار خارجی

این روش باید با احتیاط زیاد انتخاب شود، زیرا میزان وابستگی افراد درگیر وجود دارد

بنابراین، ایده آل این است که یک شرکت تجاری صادراتی برای مشاوره تجارت خارجی داشته باشید. بنابراین، کسب و کار شما با بهترین انتظارات انجام خواهد شد. هر زمان که نیاز داشتید روی ما حساب کنید، ما در دسترس هستیم تا در مورد پروژه های شما صحبت کنیم.

مثال و نمونه ای از صادرات

ایالات متحده یکی از بزرگترین صادرکنندگان وسایل نقلیه خودرویی است. از آنجایی که شرکت‌های داخلی خودروها، کامیون‌ها و سایر وسایل نقلیه تولید می‌کنند، این خودروها به سراسر جهان ارسال می‌شوند و توسط نهادهای غیر آمریکایی استفاده می‌شوند.

در سال 2022 (آخرین اطلاعات)، رصدخانه پیچیدگی اقتصادی گزارش داد که ایالات متحده با توزیع 57.5 میلیارد دلار خودرو در سراسر جهان، سومین صادرکننده بزرگ خودرو در جهان است. ایالات متحده بیش از 16.9 میلیارد دلار خودرو به کانادا توزیع کرد که 29.3 درصد از صادرات خودرو را تشکیل می دهد. بیشترین درصد دیگر کشورهای برتر دریافت کننده خودروهای ساخت ایالات متحده آلمان، چین، کره جنوبی و مکزیک هستند

از سوی دیگر، ایالات متحده همچنین بزرگترین واردکننده خودرو در سال 2022 بود. این کشور 159 میلیارد دلار خودرو وارد کرد که بیشتر آن از مکزیک، ژاپن و کانادا وارد شد.

از میان تولیدکنندگان آمریکایی که کالاها را در سرتاسر جهان توزیع می‌کنند، تولید بی‌ام‌و از نظر ارزش خودروهای صادراتی پیشتاز شرکت‌های داخلی است. در سال 2022 (آخرین اطلاعات)، کارخانه این گروه در کارولینای جنوبی به تنهایی بیش از 227000 وسیله نقلیه به تقریباً 120 کشور صادر کرد که مجموع صادرات آن نزدیک به 9.6 میلیارد دلار است.

سال 2022 نهمین سال متوالی بود که تولید بی‌ام‌و از نظر ارزش صادرات خودرو را رهبری کرد و بیش از 15.5 درصد از صادرات این شرکت به آلمان، بزرگترین بازار صادراتی، تحویل شد. در سال 2023، ارزش صادرات کارخانه به 10.1 میلیارد دلار افزایش یافت

سیاست گذاری در صادرات چیست؟

سیاست گذاری در صادرات به قوانین دولتی اشاره دارد که تعیین می کند یک کشور چگونه، چه زمانی، چه زمانی و با چه کسی کالا صادر کند. سیاست صادرات تعرفه ها، الزامات گمرکی و محدودیت های تجارت بین المللی را برای هر کشور تعریف می کند.

آیا صادرات کالا بهتر از واردات کالا است؟

برای هر کشور، این پاسخ متفاوت خواهد بود. در بسیاری از موارد بهتر است برخی کالاها وارد و برخی دیگر صادر شود. هر کشوری بر اساس آب و هوا، مهارت شهروندان یا دسترسی به مواد خام، اغلب در تولید کالاهای خاص مهارت بیشتری دارد.

بنابراین، مسلماً برای یک شرکت بهتر است آنچه را که در انجام این کار کارآمدتر است تولید و صادر کند و به واردات کالاهای دیگری که ممکن است تولید به تنهایی از نظر اقتصادی چالش برانگیز باشد، بازگردد. یک مثال عالی، محصولاتی است که در آن برخی کشورها به سادگی زمین های قابل کشت و شرایط آب و هوایی بهتری برای رشد مواد غذایی خاص دارند.

بزرگترین صادرکننده جهان کیست؟

بر اساس جدیدترین اطلاعات صادراتی موجود (2022)، چین بزرگترین صادرکننده جهان است و پس از آن ایالات متحده، آلمان، بریتانیا و فرانسه قرار دارند.