کد تعرفه گمرکی

کد تعرفه	نام
8501	موتورها و ژنراتورهای برق (بهاستثنای مجموعه مولدها) (Generating sets). Electric motors and generators (excluding generating sets).
1006	برنج Rice.
9018	آلات و وسایل مورد استفاده در علوم پزشکی، جراحی، دندانپزشکی یا دامپزشکی، همچنین دستگاه سینتی‌گرافی، سایر دستگاه‌های برقی طبی و آلات امتحان چشم. Instruments and appliances used in medical, surgical, dental or veterinary sciences, including scintigraphic apparatus, other electromedical apparatus and sighttesting instruments.
8714	اجزاء و قطعات و متفرعات وسایل نقلیه مشمول شماره‌های ۱۱ ۸۷ لغایت ۱۳ ۸۷. Parts and accessories of vehicles of headings 87.11 to 87.13.
4011	لاستیک رویی چرخ، بادی، نو، از کائوچو. New pneumatic tyres, of rubber.
8703	اتومبیل‌های سواری و سایر وسایل نقلیه موتوری‌که اساساً برای حمل اشخاص طراحی شده‌اند (غیر از آنهایی که مشمول شماره ۰۲ ۸۷ می‌شوند)، همچنین اتومبیل‌ها از نوع استیشن (Station Wagon) و اتومبیل‌های کورسی (Racing cars). Motor cars and other motor vehicles principally designed for the transport of persons (other than those of heading 87.02), including station wagons and racing cars.
6907	کاشی و چهارگوش و لوح سرامیکی برای فرش کردن یا روکش کردن آتشدان یا دیوار؛ مکعبهای سرامیکی و همانند برای موزائیک‌کاری حتی برروی تکیه‌گاه؛ سرامیکهای تمام کاری (جلا دادن) (finishing) ceramic flags and paving, hearth or wall tiles; ceramic mosaic cubes and the like, whether or not on a backing; finishing ceramics.
1806	شکلات و سایر فرآورده‌های خوراکی دارایکاکائو. Chocolate and other food preparations containing cocoa.
0901	قهوه، حتی بوداده یا کافئین گرفته شده؛ پوست قهوه؛ بدل قهوه حاوی قهوه، به هر نسبت. Coffee, whether or not roasted or decaffeinated; coffee husks and skins; coffee substitutes containing coffee in any proportion.
8708	اجزاء و قطعات و متفرعات وسایل نقلیه موتوری مشمول شماره‌های ۰۱ ۸۷ لغایت ۰۵ ۸۷. Parts and accessories of the motor vehicles of headings 87.01 to 87.05.
5703	فرش و سایرکفپوش‌ها از موادنسجی، منگوله باف (Tufted)، حتی آماده مصرف. Carpets and other textile floor coverings, tufted, whether or not made up.
0209	چربی خوک، به غیر از چربی گوشت و چربی ماکیان، ذوب نشده یا به نحو دیگر استخراج نشده، تازه، سردشده، منجمد شده، نمک\x {۲۰۰c} زده شده، در آب‌نمک خوابانده شده، خشک شده یا دودی شده. Pig fat, free of lean meat, and poultry fat, not rendered or otherwise extracted, fresh, chilled, frozen, salted, in brine, dried or smoked.
7106	نقره (از جمله نقره آبکاری شده با طلا یا پلاتین) به اشکال خام یا نیمه ساخته، یا به شکل پودر. Silver (including silver plated with gold or platinum), unwrought or in semimanufactured forms, or in powder form.
1404	محصولات نباتی که در جای دیگر گفته نشده و مشمول شماره دیگر تعرفه نشده باشد. Vegetable products not elsewhere specified or included.
7326	مصنوعات دیگر از آهن یا از فولاد. Other articles of iron or steel.
3926	سایر مصنوعات از مواد پلاستیکی و مصنوعات از سایر مواد مشمول شماره‌های ۰۱ ۳۹ لغایت ۱۴ ۳۹. Other articles of plastics and articles of other materials of headings 39.01 to 39.14.
2601	سنگ آهن و کنسانتره‌های آن، از جمله پیریت آهن تفته شده (خاکستر پیریت). Iron ores and concentrates, including roasted iron pyrites.
1701	قند و شکر نیشکر یا چغندر و ساکارز خالص از لحاظ شیمیایی، به حالت جامد. Cane or beet sugar and chemically pure sucrose, in solid form.
0806	انگور، تازه یا خشک‌کرده. Grapes, fresh or dried.
2309	فرآورده‌ها از انواعی که برای تغذیه حیوانات مورد استفاده قرار می‌گیرد. Preparations of a kind used in animal feeding.

کد تعرفه گمرکی چیست؟ راهنمای کامل جستجو

اگر قصد صادرات یا واردات کالا را دارید، یکی از اولین اطلاعاتی که باید به‌درستی مشخص کنید، کد تعرفه گمرکی یا HS Code است. انتخاب نادرست این کد می‌تواند باعث اختلاف در محاسبه حقوق ورودی، تأخیر در ترخیص کالا، پرداخت هزینه‌های اضافی یا حتی بروز مشکلات قانونی شود. به همین دلیل، شناخت ساختار و کاربرد این کد برای هر فعال حوزه تجارت بین‌الملل ضروری است.
در این مقاله با مفهوم کد تعرفه گمرکی، روش‌های جستجو و استعلام، نحوه دریافت آن، نقش اتاق بازرگانی، استفاده از آمار واردات بر اساس کد تعرفه و نکات مهم در انتخاب صحیح HS Code آشنا خواهید شد.

کد تعرفه گمرکی چیست؟

کد تعرفه گمرکی یا اچ اس کد (HS Code) یک سیستم استاندارد بین‌المللی برای طبقه‌بندی کالاها است که توسط سازمان جهانی گمرک (WCO) تدوین شده است. این کد به گمرک‌ها، شرکت‌های حمل‌ونقل، بانک‌ها، بیمه‌ها و فعالان تجارت کمک می‌کند تا کالاها را با یک زبان مشترک شناسایی کنند.
در سطح جهانی، HS Code معمولاً شامل ۶ رقم است؛ اما بسیاری از کشورها برای نیازهای داخلی خود، این کد را تا ۸ یا ۱۰ رقم نیز توسعه می‌دهند. در ایران نیز طبقه‌بندی کالاها بر اساس تعرفه ملی انجام می‌شود.

چرا کد تعرفه اهمیت دارد؟

تعیین میزان حقوق ورودی و عوارض
بررسی ممنوعیت‌ها و محدودیت‌های واردات و صادرات
تعیین مجوزهای لازم
محاسبه ارزش گمرکی
تهیه آمار تجارت خارجی
جلوگیری از بروز اختلافات گمرکی

کد تعرفه کالا چیست و چگونه تعیین می‌شود؟

کد تعرفه هر کالا بر اساس ویژگی‌های فنی، جنس، کاربرد، روش تولید و محل استفاده آن تعیین می‌شود. دو کالا که ظاهر مشابهی دارند، ممکن است به دلیل تفاوت در جنس یا کاربرد، دارای کد تعرفه متفاوت باشند.
برای تعیین صحیح کد تعرفه باید موارد زیر بررسی شود:

مشخصات فنی کالا
ترکیبات تشکیل‌دهنده
کاربرد نهایی
استانداردهای محصول
یادداشت‌های فصل و ردیف تعرفه

هرچه اطلاعات فنی کالا کامل‌تر باشد، احتمال انتخاب صحیح کد تعرفه بیشتر خواهد بود.

جستجوی کد تعرفه گمرکی

جستجوی کد تعرفه یکی از مراحل مهم پیش از ثبت سفارش یا اظهار کالا است. بسیاری از واردکنندگان تنها بر اساس نام کالا جستجو می‌کنند، در حالی که این روش همیشه نتیجه دقیقی ارائه نمی‌دهد.
برای جستجوی صحیح بهتر است:

مشخصات فنی کالا را آماده کنید.
نام انگلیسی کالا را نیز بررسی کنید.
فصل‌های مرتبط تعرفه را مطالعه کنید.
توضیحات هر ردیف تعرفه را مقایسه کنید.
در صورت تردید از کارشناسان گمرکی یا مشاوران تجارت بین‌الملل کمک بگیرید.

دریافت کد تعرفه گمرکی

دریافت کد تعرفه به معنای انتخاب صحیح ردیف تعرفه متناسب با کالاست، نه دریافت یک شماره اختصاصی از سازمانی خاص.
در عمل، کارشناسان با بررسی مشخصات کالا و تطبیق آن با کتاب مقررات صادرات و واردات، کد مناسب را تعیین می‌کنند.
در برخی کالاهای تخصصی مانند ماشین‌آلات صنعتی، تجهیزات پزشکی یا مواد شیمیایی، تعیین HS Code نیازمند بررسی دقیق اسناد فنی و کاتالوگ محصول است.

کد تعرفه گمرکی اتاق بازرگانی

بسیاری از فعالان اقتصادی تصور می‌کنند اتاق بازرگانی صادرکننده کد تعرفه است؛ در حالی که نقش اصلی اتاق بازرگانی، ارائه خدمات مشاوره، آموزش و راهنمایی در حوزه تجارت است.
در صورت نیاز، کارشناسان اتاق بازرگانی می‌توانند متقاضیان را برای انتخاب صحیح کد تعرفه، آشنایی با مقررات صادرات و واردات و الزامات گمرکی راهنمایی کنند. با این حال، مسئولیت نهایی درج کد صحیح در اظهارنامه بر عهده صاحب کالا یا نماینده قانونی او است.

استعلام کد تعرفه

استعلام کد تعرفه زمانی اهمیت پیدا می‌کند که نسبت به انتخاب کد مناسب اطمینان نداشته باشید یا بخواهید اطلاعات مرتبط با یک ردیف تعرفه را بررسی کنید.
در فرآیند استعلام معمولاً موارد زیر بررسی می‌شود:

حقوق ورودی
سود بازرگانی
محدودیت‌های وارداتی
مجوزهای موردنیاز
ممنوعیت‌های احتمالی
شرایط ثبت سفارش

انجام این بررسی پیش از عقد قرارداد یا خرید کالا، ریسک‌های تجاری را به میزان قابل‌توجهی کاهش می‌دهد.

آمار واردات بر اساس کد تعرفه

یکی از ارزشمندترین کاربردهای HS Code، تحلیل بازار از طریق آمار واردات و صادرات است.
با بررسی آمار واردات بر اساس کد تعرفه می‌توان اطلاعاتی مانند موارد زیر را استخراج کرد:

میزان واردات یک کالا
کشورهای تأمین‌کننده
روند رشد یا کاهش واردات
ارزش دلاری واردات
حجم بازار داخلی
فرصت‌های صادراتی و سرمایه‌گذاری

این اطلاعات برای تولیدکنندگان، صادرکنندگان و سرمایه‌گذاران نقش مهمی در تصمیم‌گیری دارد.

مزیت	کاربرد
شناسایی تقاضا	تحلیل بازار
بررسی رقبا	انتخاب کشور هدف
کاهش ریسک	برنامه‌ریزی تولید
تحلیل واردات	قیمت‌گذاری

لیست کدهای تعرفه گمرکی شامل هزاران ردیف کالا در فصل‌ها و گروه‌های مختلف است. هر فصل به یک دسته مشخص از کالاها اختصاص دارد و زیرمجموعه‌های آن با جزئیات بیشتری محصولات را طبقه‌بندی می‌کنند.
در زمان استفاده از این فهرست، تنها تطابق نام کالا کافی نیست؛ بلکه باید توضیحات فصل، یادداشت‌های قانونی و ویژگی‌های فنی کالا نیز بررسی شوند تا از انتخاب صحیح اطمینان حاصل شود.

طبقه‌بندی گمرکی چیست؟

طبقه بندی گمرکی فرآیند اختصاص یک کد خاص به محصولاتی است که برای واردات یا صادرات در نظر گرفته شده است. این کد هدف دوگانه ای را دنبال می کند: اول، تعیین نرخ های تعرفه قابل اعمال برای کالاها، و دوم، نقش مهمی در ساده سازی تجارت بین المللی ایفا می کند و به مقامات گمرکی امکان می دهد محموله ها را در طول فرآیند واردات/صادرات به طور دقیق شناسایی و ردیابی کنند.
ممکن است انواع مختلفی از یک کد وجود داشته باشد – اچ اس کد یا اچ تی اس کد و کدهای تعرفه یا کالا. بیایید یک‌به‌یک عمیقتر به آن ها نگاهی بیندازیم.

اشتباهات رایج در انتخاب کد تعرفه

رایج‌ترین اشتباهات عبارت‌اند از:

انتخاب کد صرفاً بر اساس نام کالا
استفاده از کد تعرفه کالای مشابه
بی‌توجهی به توضیحات فصل تعرفه
استفاده از کدهای قدیمی
عدم بررسی تغییرات مقررات سالانه
نادیده گرفتن مشخصات فنی محصول

پیشگیری از این خطاها می‌تواند هزینه‌های ترخیص را کاهش داده و از بروز اختلافات گمرکی جلوگیری کند.

جمع‌بندی

کد تعرفه گمرکی یکی از مهم‌ترین عناصر هر فرآیند صادرات و واردات است. انتخاب صحیح HS Code بر حقوق ورودی، مجوزها، ترخیص کالا، تحلیل بازار و حتی تصمیمات تجاری تأثیر مستقیم دارد. پیش از ثبت سفارش یا اظهار کالا، مشخصات فنی محصول را به‌دقت بررسی کرده و در صورت نیاز از کارشناسان حوزه تجارت بین‌الملل کمک بگیرید.
اگر به دنبال اطلاعات تخصصی‌تر درباره مقررات صادرات و واردات، آمار تجارت خارجی یا خدمات مرتبط با بازرگانی بین‌المللی هستید، سایر بخش‌های سایت hi-export.ir را نیز مطالعه کنید.

پرسش های متداول

کد تعرفه گمرکی چند رقم است؟

در سیستم جهانی HS Code، کد تعرفه شامل ۶ رقم است. بسیاری از کشورها از جمله ایران برای طبقه‌بندی دقیق‌تر، این کد را تا ۸ یا ۱۰ رقم توسعه می‌دهند تا نیازهای ملی و گمرکی خود را پوشش دهند.

آیا هر کالا فقط یک کد تعرفه دارد؟

هر کالا باید بر اساس ویژگی‌های فنی و کاربرد خود در یک ردیف تعرفه مشخص طبقه‌بندی شود. با این حال، کالاهای مشابه ممکن است بسته به جنس، ترکیب یا کاربرد، کدهای متفاوتی داشته باشند.

چگونه کد تعرفه صحیح کالا را پیدا کنیم؟

برای تعیین کد صحیح، باید مشخصات فنی کالا، توضیحات فصل‌های تعرفه، یادداشت‌های قانونی و مقررات مرتبط بررسی شود. در موارد پیچیده، استفاده از نظر کارشناسان گمرکی توصیه می‌شود.

آیا کد تعرفه در همه کشورها یکسان است؟

شش رقم نخست HS Code در سطح بین‌المللی مشترک است، اما بسیاری از کشورها برای نیازهای داخلی خود ارقام بیشتری به این کد اضافه می‌کنند. بنابراین ممکن است بخش‌های تکمیلی کد بین کشورها متفاوت باشد.

چرا انتخاب اشتباه کد تعرفه مشکل‌ساز است؟

انتخاب نادرست کد تعرفه می‌تواند باعث پرداخت اشتباه حقوق ورودی، تأخیر در ترخیص کالا، نیاز به اصلاح اظهارنامه، اعمال جریمه یا بروز اختلافات گمرکی شود. به همین دلیل، دقت در طبقه‌بندی کالا اهمیت زیادی دارد.