شاید هنوز «علی‌بابا» را تنها نام قهرمان قصه‌های هزار‌و‌یک‌شب بدانید؛ با این حال امروزه Alibaba.com بزرگ‌ترین بازار آنلاینِ بین‌شرکتی یا همان B2B در جهان است. میلیون‌ها خریدار و فروشنده از حدود دویست کشور در این بستر کالا و خدماتشان را معامله می‌کنند. در ادامه، بدون استفاده از جدول یا فهرست نقطه‌ای، توضیح می‌دهم این پلتفرم دقیقاً چیست، چگونه کار می‌کند و صادرکنندگان ایرانی چطور می‌توانند از آن بهره ببرند.

پلتفرم علی‌بابا در یک نگاه

علی‌بابا یک بازار عمده‌فروشی آنلاین است که به‌جای مصرف‌کننده نهایی، شرکت‌ها را هدف قرار می‌دهد؛ درواقع خریدارانِ اصلی کسانی هستند که کالا را به‌صورت عمده می‌خرند و در بازار مقصد توزیع می‌کنند. این وب‌سایت در سال ۱۹۹۹ به ابتکار جک ما در شهر هانگژو چین شکل گرفت و امروز بیش از چهل میلیون خریدار و چیزی در حدود دویست هزار فروشنده فعال دارد. سازوکار درآمدی آن عمدتاً بر پایهٔ فروش اشتراک سالانه، دریافت کمیسیون از برخی تراکنش‌ها و ارائهٔ خدمات تبلیغاتی است. تفاوتش با آمازون در این است که آمازون بیشتر مدل B2C را دنبال می‌کند و مشتریِ نهایی آن مصرف‌کنندهٔ عادی است، در حالی که علی‌بابا صرفاً نقش یک نمایشگاه دائمی برای معاملات عمده را بازی می‌کند.

مزایا و چالش‌های کار با علی‌بابا

ورود به علی‌بابا برای یک صادرکننده‌ٔ ایرانی مزایای متعددی دارد. نخست آنکه بدون صرف هزینه‌های سنگین نمایشگاهی به بازارهای جهانی دسترسی پیدا می‌کند. دوم، هزینهٔ بازاریابی کاهش می‌یابد زیرا خریداران عمده‌ در همان پلتفرم به‌دنبال محصول شما می‌گردند. سومین امتیاز، اعتبار بین‌المللی‌ای است که از طریق سیستم ضمانتِ معامله یا Trade Assurance به وجود می‌آید؛ این سرویس، پول خریدار را تا زمانی‌که کالا طبق مشخصات ارسال نشود آزاد نمی‌کند و بدین ترتیب اعتماد طرفین افزایش می‌یابد. در کنار اینها، امکان دریافت ارزهای بین‌المللی و استفاده از خدمات لجستیکی اختصاصیِ سایت و همچنین دسترسی به داده‌های تحلیلیِ ارزشمند (مثلاً تعداد بازدید از صفحهٔ محصول یا نرخ تبدیل درخواست قیمت به سفارش) را نباید دست‌کم گرفت.

اصول سئوی داخلی در علی‌بابا

رمز دیده‌شدن در جست‌وجوی داخلی علی‌بابا رعایت چند قانون ساده است. عنوان محصول بهتر است ضمن اشاره به جنس، سایز و کاربرد، کلیدواژهٔ اصلی را هم در خود داشته باشد؛ برای نمونه «زعفران ممتاز ایرانی، گرید A، مناسب صادرات فله». فیلد کلمات کلیدی پنهان را با عباراتی مرتبط پُر کنید و شرح محصول را دست‌کم در سیصد کلمهٔ انگلیسی روان بنویسید، به‌گونه‌ای که مشخصات فنی در قالب پاراگراف یا جدول توضیح داده شود. استفاده از پنج تا هشت تصویر حرفه‌ای و یک ویدئوی کوتاه نرخ تبدیل بازدیدکننده به خریدار را به‌طور محسوسی افزایش می‌دهد.

اهمیت سرعت پاسخ و راهکارهای بهبود آن

الگوریتم علی‌بابا حساب‌هایی را که ظرف دوازده ساعت به پیام خریدار پاسخ می‌دهند در رتبهٔ بالاتری نشان می‌دهد. بنابراین حتماً اپلیکیشن AliSupplier را روی تلفن همراه خود نصب کنید، پاسخ‌های آماده برای پرسش‌های تکراری طراحی نمایید و در ساعات غیراداری گزینهٔ پاسخ‌گوی خودکار را فعال بگذارید.

ماهیت Trade Assurance

Trade Assurance خدمتی است که علی‌بابا به‌صورت رایگان ارائه می‌کند. وقتی خریدار پرداخت را انجام می‌دهد مبلغ تا زمان حمل و تأیید مستندات نزد سامانهٔ واسط می‌ماند. اگر کالا با تأخیر ارسال شود یا مطابق مشخصات نباشد، امکان بازگشت وجه وجود دارد. همین قابلیت سبب شده بسیاری از شرکت‌های خارجی فقط با فروشندگانی که این سرویس را فعال کرده‌اند وارد معامله شوند.

شیوه‌های متداول پرداخت و کاربرد هرکدام

رایج‌ترین روش انتقال وجه، حوالهٔ بانکی یا همان T/T است که ظرف دو تا پنج روز کاری تکمیل می‌شود و کارمزد کمی دارد؛ این شیوه برای سفارش‌های بزرگ گزینه‌ای مقرون‌به‌صرفه به‌شمار می‌رود. پرداخت با کارت اعتباری تقریباً فوری است و بیشتر وقتی کاربرد دارد که خریدار می‌خواهد ابتدا نمونهٔ کوچک دریافت کند. پی‌پل نیز انتقال آنی را ممکن می‌کند ولی به‌دلیل کارمزد بالا معمولاً برای مبالغ محدود کاربرد دارد. در قراردادهای بلندمدت یا مقادیر بسیار زیاد، اعتبار اسنادی یا L/C با وجود هزینهٔ بیشتر، امنیت مضاعفی فراهم می‌کند، گرچه فرایند آن ممکن است تا دو ماه طول بکشد.

راهبردهای لجستیک

علی‌بابا بخشی تحت عنوان Alibaba Logistics دارد که نرخ‌های رقابتی برای حمل دریایی، هوایی و اکسپرس ارائه می‌دهد. پیش از انتخاب مسیر، هزینهٔ تحویل در مبدأ یا FOB را با هزینهٔ تحویل در مقصد یا CIF مقایسه کنید، بیمهٔ حمل را از قلم نیندازید و مقررات گمرکی کشور هدف را به‌دقت بررسی کنید تا با تأخیر یا جریمه روبه‌رو نشوید.

رمزهای موفقیت در فضای پرتراکم علی‌بابا

تمرکز روی یک گوشهٔ بازار یا نیچ منحصربه‌فرد کمک می‌کند از دل رقابت سنگین سر بلند کنید. ارائهٔ گواهی‌های بین‌المللی نظیر ISO، CE یا FDA در صفحهٔ شرکت، شفافیت در اعلام بازهٔ قیمت و دیدار حضوری با مشتریان بالقوه در نمایشگاه‌هایی مثل کانتون چین یا نمایشگاه صادراتی دوبی، شانس تبدیل مکاتبات آنلاین به قرارداد رسمی را بالا می‌برد.

جمع‌بندی

پلتفرم علی‌بابا دریچه‌ای مقرون‌به‌صرفه و قدرتمند به بازار جهانی است. با عضویت طلایی، رعایت اصول سئوی داخلی و مدیریت سریع ارتباط با خریداران می‌توانید در برابر رقبای پرشماری که عمدتاً چینی هستند دوام بیاورید. اکنون که با هزینه‌ها، مراحل فنی و فوت‌وفن‌های موفقیت در این پلتفرم آشنا شدید، وقت آن رسیده نخستین محصول خود را بارگذاری کنید و قدم در راه صادرات حرفه‌ای بگذارید.