اقتصاد ایران از سه بخش دولتی، خصوصی و تعاونی تشکیل شده است. در این میان، بخش تعاونی با رویکرد عدالتمحور و مردمی، جایگاه ویژهای در قوانین و سیاستهای کلان اقتصادی کشور دارد. یکی از مهمترین نهادهایی که وظیفه ساماندهی، حمایت، توسعه و نظارت بر تعاونیها را بر عهده دارد، اتاق تعاون ایران است. این مقاله نگاهی جامع به نقش، ساختار، وظایف و خدمات این نهاد میاندازد.
اتاق تعاون چیست؟
اتاق تعاون ایران یک نهاد عمومی غیردولتی است که بر اساس قانون بخش تعاونی اقتصاد جمهوری اسلامی ایران تأسیس شده و تحت نظارت وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی فعالیت میکند. وظیفه اصلی آن حمایت از تعاونیها، ساماندهی آنها، ارائه خدمات مشاورهای، بازرگانی و آموزشی، و ایجاد هماهنگی میان اتحادیهها و شرکتهای تعاونی است.
ساختار اتاق تعاون
اتاقهای تعاون استانی: در تمام استانهای کشور فعالاند و نمایندگان تعاونیهای منطقهای را در خود جای میدهند.
اتاق تعاون مرکزی: نهاد هماهنگکننده اتاقهای استانی که در سطح ملی فعالیت میکند و نماینده رسمی تعاونیها در تعامل با دولت و نهادهای بینالمللی است.
کمیسیونهای تخصصی: شامل کمیسیونهای کشاورزی، صنایع، مسکن، صادرات، خدمات و ... که موضوعات تخصصی تعاونیها را بررسی میکنند.
وظایف و اهداف کلیدی
- حمایت از منافع تعاونیها در سطح ملی و بینالمللی
- توسعه صادرات تعاونیها از طریق برگزاری نمایشگاهها و هیئتهای تجاری
- ارائه خدمات مشاورهای، حقوقی و آموزشی برای ارتقاء توانمندی تعاونیها
- تدوین پیشنهادهای قانونی برای ارتقاء جایگاه تعاونیها در اقتصاد کشور
- ارزیابی و نظارت بر عملکرد تعاونیها در راستای افزایش شفافیت
خدمات قابل ارائه به اعضا
- صدور گواهی عضویت و معرفینامه به نهادهای دولتی و بانکها
- تسهیل شرکت در مناقصهها و پروژههای عمرانی
- برگزاری دورههای آموزشی و تخصصی برای مدیران تعاونیه
- حمایت حقوقی در مسائل مالیاتی، بیمهای و قضایی
- ایجاد سامانههای الکترونیکی برای ثبت، گزارش و اطلاعرسانی عملکرد تعاونیها
نقش اتاق تعاون در توسعه صادرات غیرنفتی
اتاق تعاون با شناسایی ظرفیتهای صادراتی در بخش تعاون و سازماندهی تعاونیهای صادرکننده، نقش فعالی در تنوعبخشی به بازارهای صادراتی ایفا میکند. این نهاد با اعزام هیئتهای تجاری، ارتباط با رایزنان اقتصادی و شرکت در نمایشگاههای بینالمللی، زمینه ورود تعاونیها به بازارهای جهانی را فراهم میسازد.
چالشهای پیشروی اتاق تعاون
- عدم آگاهی عمومی از ظرفیتهای بخش تعاونی و مزایای عضویت
- کمبود بودجه برای اجرای طرحهای حمایتی و پژوهشی
- ضعف در استفاده از فناوریهای نوین و دیجیتالسازی فرآیندها
- رقابت نابرابر با بخش خصوصی و دولتی در مناقصات و بازارها
فرصتها و راهکارها
- توسعه آموزش تخصصی و مهارتی برای تعاونیها
- تقویت تعاملات بینالمللی با اتاقهای مشابه در سایر کشورها
- دیجیتالسازی خدمات و راهاندازی سامانههای هوشمند
- همکاری نزدیکتر با بانک توسعه تعاون و سایر نهادهای تأمین مالی
جمعبندی
اتاق تعاون ایران، به عنوان بازوی اجرایی و حمایتی بخش تعاونی، نقشی کلیدی در توانمندسازی اقتصادی مردم و تحقق عدالت اجتماعی دارد. با رفع چالشها و بهرهگیری از فرصتها، این نهاد میتواند سهم قابل توجهتری در توسعه پایدار اقتصادی کشور ایفا کند. آشنایی، عضویت و مشارکت فعال در این نهاد، گامی مؤثر در مسیر پیشرفت تعاونیها و تقویت اقتصاد مردمی است.
فیس بوک
واتس اپ
تلگرام
ایمیل
